آیا ارز دیجیتال پای کلاهبرداری است

بررسی شواهد موجود و تحلیل های دقیق نشان می دهد که پروژه ارز دیجیتال پای نتورک (Pi Network) با ابهامات فنی، اقتصادی و حقوقی بسیاری مواجه است که آن را در دسته پروژه های پرریسک و با احتمال بالای کلاهبرداری قرار می دهد. پروژه پای نتورک که با وعده «استخراج آسان ارز دیجیتال با گوشی موبایل» میلیون ها کاربر را به خود جذب کرده، از زمان آغاز به کار تاکنون با چالش های اساسی و نشانه های هشداردهنده متعددی روبرو بوده است. عدم شفافیت فنی، مدل اقتصادی مشکوک و سیستم بازاریابی چندسطحی، تنها بخشی از ابهاماتی است که مشروعیت این پروژه را زیر سوال می برد. این مقاله به تحلیل جامع و بی طرفانه ابعاد مختلف پای نتورک می پردازد تا به کاربران در درک واقعیت این پروژه و اتخاذ تصمیمات آگاهانه کمک کند. در ادامه، جنبه های فنی، اقتصادی و اجتماعی این پروژه با رویکردی تخصصی مورد بررسی قرار خواهد گرفت تا تصویری روشن از ماهیت واقعی آن ارائه شود و ریسک های پنهان برای کاربران آشکار گردد.

پای نتورک چیست؟ ادعاها و نحوه عملکرد

پای نتورک خود را به عنوان «اولین ارز دیجیتال قابل استخراج با گوشی موبایل» معرفی کرده و از سال 2019 با این شعار، میلیون ها کاربر را به خود جذب کرده است. این پروژه توسط نیکولاس کوکالیس (Nicholas Kokkalis)، چنگدیائو فن (Chengdiao Fan) و وینسنت مک فیلیپ (Vincent McPhillip) بنیان گذاری شده و ادعا می شود که با دانشگاه استنفورد مرتبط هستند. شیوه «استخراج» توکن Pi در این شبکه بسیار ساده است: کاربران تنها با یک کلیک روزانه در اپلیکیشن موبایل، توکن های Pi را «کسب» می کنند.

مدل ارجاع (Referral System) یکی از ویژگی های اصلی پای نتورک است که برای جذب کاربران جدید و گسترش شبکه، به اعضا پاداش می دهد. این سیستم بر اساس کد معرف عمل می کند که عضویت در شبکه را منوط به وارد کردن آن می سازد. پروژه پای نتورک در فازهای مختلفی توسعه یافته است؛ از فاز اول (ایده و پروتکل)، فاز دوم (تست نت و نودها) تا فاز سوم که شامل راه اندازی شبکه اصلی (Mainnet) است. با این حال، تاخیرهای مداوم در راه اندازی کامل شبکه اصلی و وعده های مکرر درباره آن، یکی از نکات قابل تامل در تاریخچه این پروژه است. این تاخیرها منجر به ایجاد ابهامات و نگرانی های فزاینده ای در میان جامعه کاربری گسترده این پروژه شده که طبق ادعای تیم توسعه دهنده، بالغ بر ۶۰ میلیون نفر است.

تیم بنیان گذار پای نتورک تاکید کرده اند که هدف اصلی آن ها دموکراتیزه کردن دسترسی به ارزهای دیجیتال و امکان پذیر ساختن استخراج برای عموم مردم با استفاده از تلفن های همراه است. این ادعا در تضاد با وضعیت فعلی استخراج ارزهای دیجیتالی مانند بیت کوین (Bitcoin) قرار دارد که نیازمند تجهیزات پیشرفته و قدرت محاسباتی بالاست. پای نتورک مدعی است که فرآیند «استخراج» آن بر روی باتری و منابع گوشی فشاری وارد نمی کند و مصرف اینترنت پایینی دارد، که این ادعا نیز نیاز به بررسی دقیق تر دارد.

نقد فنی و بررسی ماهیت واقعی Pi Network

برای درک ماهیت واقعی پای نتورک، ضروری است تفاوت بین «استخراج» به معنای سنتی بلاکچین و آنچه این پروژه ارائه می دهد، شفاف سازی شود. در بلاکچین های معتبر مانند بیت کوین که از الگوریتم اثبات کار (Proof of Work یا PoW) استفاده می کنند، استخراج فرآیندی پیچیده و نیازمند قدرت محاسباتی فراوان است. ماینرها با حل مسائل رمزنگاری پیچیده، تراکنش ها را اعتبارسنجی کرده و به بلاکچین اضافه می کنند و در ازای آن، پاداش دریافت می کنند. این فرآیند علاوه بر مصرف بالای انرژی، به سرمایه گذاری قابل توجهی در سخت افزارهای تخصصی (ASIC) نیاز دارد. در مقابل، الگوریتم های اثبات سهام (Proof of Stake یا PoS) مانند آنچه در اتریوم (Ethereum) و کاردانو (Cardano) به کار می رود، نیازی به قدرت محاسباتی بالا ندارند، بلکه بر اساس میزان دارایی قفل شده (استیک شده) و مشارکت کاربران در اعتبارسنجی تراکنش ها پاداش می دهند.

ادعای پای نتورک مبنی بر «استخراج با گوشی» برای یک ارز دیجیتال واقعی، از نظر فنی غیرممکن یا دست کم بی سود است. یک اپلیکیشن موبایل نمی تواند قدرت محاسباتی لازم برای مشارکت موثر در الگوریتم های PoW را فراهم کند و در مدل های PoS نیز، Pi Network هیچ سرمایه گذاری واقعی از سوی کاربران را درخواست نمی کند. در حقیقت، عملکرد اپلیکیشن پای نتورک صرفاً شامل کلیک روزانه و مشاهده تبلیغات است و هیچ فرآیند واقعی اعتبارسنجی تراکنش یا حل مسائل رمزنگاری در پس زمینه گوشی انجام نمی شود. این مدل بیشتر شبیه یک بازی ساده یا یک سیستم پاداش متمرکز است تا یک پروتکل بلاکچینی غیرمتمرکز.

یکی از مهم ترین نقاط ضعف فنی پای نتورک، عدم شفافیت در مورد تکنولوژی بلاکچین زیربنایی آن است. بر خلاف پروژه های بلاکچینی معتبر که کد منبع (Source Code) خود را به صورت عمومی در پلتفرم هایی مانند گیت هاب (GitHub) منتشر می کنند و دارای کاوشگر بلاکچین (Blockchain Explorer) فعال و شفافی هستند، پای نتورک فاقد این ویژگی هاست. عدم وجود بلاکچین متن باز و کاوشگر شفاف، این شک و شبهه را تقویت می کند که توزیع توکن ها صرفاً بر روی سرورهای متمرکز تیم اصلی انجام می شود و هیچ زیرساخت بلاکچینی غیرمتمرکز و قابل اعتمادی در کار نیست.

در حالی که پای نتورک ادعا می کند از پروتکل اجماع استلار (Stellar Consensus Protocol یا SCP) استفاده می کند، جزئیات فنی و پیاده سازی این پروتکل به شکل شفافی منتشر نشده است. پروتکل SCP در استلار به گونه ای طراحی شده که امکان اعتمادسازی و توافق میان گره ها را فراهم می کند، اما کنترل متمرکز تیم اصلی بر شبکه اصلی و گره ها (Nodes) در پای نتورک، با اصول تمرکززدایی که لازمه یک بلاکچین واقعی است، در تضاد قرار دارد. گره های پای نتورک نیز به جای اعتبارسنجی مستقل، به نظر می رسد صرفاً حلقه های امنیتی را بر اساس دعوت نامه تشکیل می دهند که این نیز با ماهیت غیرمتمرکز بلاکچین در تضاد است.

در حالی که پای نتورک ادعا می کند از پروتکل اجماع استلار استفاده می کند، کنترل متمرکز تیم اصلی بر شبکه اصلی و گره ها، با اصول تمرکززدایی که لازمه یک بلاکچین واقعی است، در تضاد قرار دارد.

نشانه های هشداردهنده و ابهامات اقتصادی و اجتماعی

پروژه پای نتورک با مجموعه ای از نشانه های هشداردهنده مواجه است که ابهامات جدی را در مورد مشروعیت و آینده آن ایجاد می کند. این ابهامات در ابعاد اقتصادی و اجتماعی پروژه نیز به وضوح قابل مشاهده هستند.

ابهام در تیم بنیان گذار و ارتباط با استنفورد

تیم بنیان گذار پای نتورک، نیکولاس کوکالیس و چنگدیائو فن، خود را از فارغ التحصیلان دانشگاه استنفورد معرفی می کنند و از اعتبار این دانشگاه برای اعتبار بخشیدن به پروژه استفاده می کنند. با این حال، بررسی دقیق تر سوابق تحصیلی و حرفه ای آن ها نشان می دهد که هیچ اشاره رسمی به پروژه پای نتورک در صفحات دانشگاهی یا لینکدین دکتر کوکالیس وجود ندارد. این عدم شفافیت در ارتباط با یکی از معتبرترین دانشگاه های جهان، این شبهه را ایجاد می کند که استفاده از نام استنفورد صرفاً یک ترفند بازاریابی برای جلب اعتماد کاربران بوده است.

همچنین، وینسنت مک فیلیپ، یکی از بنیان گذاران اولیه پروژه، به دلیل اختلافات داخلی از تیم خارج شده و شکایتی را علیه سایر بنیان گذاران مطرح کرده است. این درگیری های داخلی، ثبات و انسجام تیم توسعه دهنده را زیر سوال می برد و نشانه ای از مشکلات عمیق تر در ساختار مدیریتی پروژه است.

مدل بازاریابی چندسطحی (MLM) و طرح هرمی

مدل رشد پای نتورک به شدت به سیستم ارجاع و جذب زیرمجموعه وابسته است. کاربران برای افزایش نرخ «استخراج» خود، تشویق به دعوت دوستان و آشنایان به این شبکه می شوند. این وابستگی بیش از حد به جذب اعضای جدید و پاداش دهی بر اساس ساختار ارجاعی، شباهت های نگران کننده ای با طرح های بازاریابی چندسطحی (MLM) و طرح های هرمی (Ponzi Scheme) دارد. در این گونه طرح ها، سود اعضای اولیه از سرمایه یا زمان اعضای جدید تامین می شود و معمولاً فاقد یک محصول یا خدمت واقعی با ارزش ذاتی هستند. در حالی که پای نتورک ادعا می کند که این سیستم برای افزایش امنیت شبکه از طریق «حلقه های امنیتی» طراحی شده، اما ساختار آن بیشتر به دنبال رشد تصاعدی پایگاه کاربری است تا ایجاد ارزش واقعی.

نقدینگی و قیمت گذاری توکن Pi

یکی از بزرگ ترین ابهامات پای نتورک، نبود قیمت واقعی و نقدینگی برای توکن Pi است. در حال حاضر، توکن Pi به صورت رسمی در هیچ صرافی معتبری لیست نشده و قابلیت خرید و فروش آزاد ندارد. قیمت هایی که گهگاه در برخی پلتفرم ها مانند HTX برای توکن Pi مشاهده می شود، صرفاً بر اساس قراردادهای IOU (I Owe You) یا «من به شما بدهکارم» است. این IOUها تعهداتی برای پرداخت توکن Pi در آینده هستند و نه نشان دهنده ارزش واقعی و قابل معامله توکن. قیمت های سفته بازانه ای که بر اساس این IOUها شکل می گیرند، می توانند ارزش بازار تئوریک بسیار بالایی را برای Pi Network ایجاد کنند (مانند ادعای ۱۷۱ میلیارد دلاری که در مقایسه با پروژه های معتبر مانند اتریوم یا سولانا غیرمنطقی به نظر می رسد)، اما این ارزش صرفاً مجازی و غیرواقعی است.

در صورت لیست شدن واقعی توکن Pi، آزادسازی حجم عظیمی از توکن های «استخراج شده» توسط میلیون ها کاربر، می تواند منجر به فشار فروش شدید و کاهش چشمگیر قیمت شود. مکانیسم قفل گذاری توکن (Lock-up) که به کاربران اجازه می دهد توکن های خود را برای دوره های مشخصی قفل کنند تا پاداش بیشتری کسب کنند، نیز شباهت هایی به پروژه های شکست خورده ای مانند HEX دارد که منجر به از دست رفتن ارزش توکن های قفل شده کاربران شده بود.

مشکل تورم کنترل نشده

تحلیل های موجود بر اساس داده های کاوشگرها نشان دهنده نرخ بالای تورم در توکن Pi است. برخی گزارش ها حاکی از افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی عرضه توکن Pi در کمتر از یک سال است. این نرخ تورم به شدت بالا، در مقایسه با نرخ تورم بیت کوین (حدود ۰.۸ درصد) یا سایر ارزهای پایدار، نگران کننده است. نرخ تورم بالا می تواند ارزش توکن را به شدت کاهش دهد و حتی با وجود محدودیت ۱۰۰ میلیارد توکنی در وایت پیپر، تیم توسعه دهنده نیز به احتمال تورم بیشتر در آینده اذعان کرده است. این تورم عمدتاً ناشی از پاداش های «استخراج» با فرمول های پیچیده و غیرشفاف است که به طور مداوم توکن های جدیدی را وارد چرخه می کند و ارزش هر واحد توکن را رقیق می سازد.

ابهامات در تعداد کیف پول ها و KYC

ناهمخوانی بین تعداد کاربران ادعایی (۶۰ میلیون نفر) و تعداد کیف پول های فعال/تاییدشده (حدود ۶.۲ میلیون) نیز یک پرچم قرمز مهم است. این اختلاف فاحش نشان می دهد که بخش عمده ای از کاربران ادعایی، یا فعال نیستند، یا نتوانسته اند فرآیند احراز هویت (KYC) را تکمیل کنند یا به شبکه اصلی (Mainnet) مهاجرت نکرده اند. فرآیند احراز هویت (KYC) برای بسیاری از کاربران زمان بر و چالش برانگیز بوده و وضعیت نامشخص ۵.۸ میلیون کاربر تایید شده KYC که هنوز به Mainnet مهاجرت نکرده اند، به ابهامات می افزاید. این مشکلات، تمرکزگرایی تیم توسعه دهنده را بیشتر نمایان می سازد، به ویژه با توجه به تصمیم Pi Network در حذف و مسدودسازی کاربران ایرانی و چند کشور دیگر که آن ها را از احراز هویت و برداشت توکن هایشان باز می دارد؛ این اقدام با اصول بلاکچین و تمرکززدایی در تضاد آشکار است.

هشدارهای رسمی و ریسک های پنهان

نگرانی ها درباره پروژه پای نتورک تنها به تحلیل های فنی و اقتصادی محدود نمی شود، بلکه هشدارهای رسمی از سوی نهادهای دولتی و مدیران برجسته صنعت ارز دیجیتال نیز بر ابهامات این پروژه می افزاید.

هشدارهای نهادهای رسمی

در سال ۲۰۲۳، پلیس چین گزارشی منتشر کرد که در آن، پای نتورک را به کلاهبرداری متهم کرده و هشدار داد که این پروژه به طور خاص افراد سالمند را هدف فعالیت های فریبکارانه خود قرار داده است. در این گزارش آمده است که گروه های کلاهبردار با سوءاستفاده از نام «ارز π» و وعده «استخراج رایگان با نصب اپلیکیشن»، سالمندان را فریب داده و با آموزش های گمراه کننده درباره جذب زیرمجموعه و پاداش های غیرواقعی، اطلاعات شخصی آن ها را به سرقت برده و دارایی هایشان را تاراج می کنند. این گزارش به وضوح نشان می دهد که ماهیت بازاریابی چندسطحی پای نتورک، زمینه را برای فعالیت های مجرمانه فراهم آورده است.

اظهارات مدیران صرافی ها

بن ژو (Ben Zhou)، مدیرعامل صرافی ارز دیجیتال بایبیت (Bybit)، نیز به صراحت پای نتورک را کلاهبرداری خوانده است. وی در واکنش به ادعای یک حساب غیررسمی منتسب به تیم پای نتورک مبنی بر رد پیشنهاد لیست شدن در بایبیت، این ادعا را تکذیب کرده و با قاطعیت اعلام کرد که بایبیت هرگز درخواستی برای عرضه توکن پای ارائه نکرده است. بن ژو همچنین به گزارش پلیس چین استناد کرده و تاکید کرده است که صرافی بایبیت هیچ برنامه ای برای پذیرش و عرضه توکن پای نتورک نخواهد داشت. این اظهارات از سوی یکی از مدیران برجسته صنعت کریپتو، اعتبار پروژه پای نتورک را به شدت زیر سوال می برد.

هشدارهای خود Pi Network

نکته پارادوکسیکال این است که خود تیم پای نتورک نیز در اطلاعیه های رسمی، به کاربران خود درباره کلاهبرداری های احتمالی با نام این پروژه هشدار داده است. این هشدارها، در حالی که به ظاهر برای محافظت از کاربران صورت می گیرد، نشان دهنده آگاهی تیم از پتانسیل کلاهبرداری محور بودن مدل رشد و بازاریابی آن هاست. بیانیه رسمی پای نتورک تاکید می کند که هرگونه فعالیتی که از کاربران درخواست پرداخت مالی کند یا وعده های فریبنده درباره پاداش های مالی و طرح های MLM بدهد، مورد تأیید پای نتورک نیست و کاربران باید تنها به وب سایت رسمی مراجعه کنند. این هشدارها، به نوعی تایید کننده نگرانی های موجود درباره ماهیت مشکوک پروژه است.

ریسک های پنهان برای کاربران

صرف زمان و امید به کسب ثروت از پای نتورک، خود نوعی سرمایه گذاری است که در صورت شکست پروژه، از دست خواهد رفت. علاوه بر این، استفاده از اپلیکیشن های نامعتبر همواره با ریسک های امنیتی و حریم خصوصی همراه است. اطلاعات شخصی کاربران که تحت عنوان KYC جمع آوری می شوند، در صورت عدم رعایت پروتکل های امنیتی مناسب، می تواند مورد سوءاستفاده قرار گیرد. هرچند تیم پای نتورک ادعا می کند که استخراج با گوشی به دستگاه آسیب نمی رساند، اما مصرف پنهان منابع پردازشی، باتری و نمایش تبلیغات، می تواند از جمله پیامدهای ناخواسته نصب چنین اپلیکیشنی باشد. مسدود شدن کاربران ایرانی و چند کشور دیگر، نشانه ای واضح از تمرکزگرایی و نقض اصول بلاکچین است و کاربران این مناطق را از دستیابی به توکن های «استخراج شده» محروم کرده است.

پاسخ به استدلال های موافقان و تشخیص پروژه های واقعی

طرفداران پای نتورک اغلب برای توجیه امیدواری خود به این پروژه، استدلال هایی را مطرح می کنند که نیاز به تحلیل دقیق دارند. فهم تفاوت های بنیادی بین پروژه های واقعی و طرح های مشکوک، برای هر کاربری در فضای ارزهای دیجیتال ضروری است.

پاسخ به «بیت کوین هم در ابتدا مسخره می شد»

این استدلال یکی از رایج ترین پاسخ های موافقان پای نتورک است. آن ها اشاره می کنند که بیت کوین نیز در ابتدا با تمسخر و بی اعتمادی مواجه بود و عده ای آن را طرحی پوچ و بدون پشتوانه می دانستند، اما امروز به یکی از ارزشمندترین دارایی های جهان تبدیل شده است. با این حال، مقایسه پای نتورک با بیت کوین از اساس اشتباه است. بیت کوین یک نوآوری انقلابی بود که مشکل «خرج کردن مضاعف» را حل کرد و یک سیستم پولی غیرمتمرکز، شفاف و امن را معرفی نمود. کد منبع آن متن باز بود و تیم توسعه دهنده ای ناشناس اما با رویکردی کاملاً شفاف داشت. ارزش بیت کوین از دشواری استخراج، امنیت شبکه و حل یک مشکل واقعی در دنیای اقتصاد ناشی می شود.

در مقابل، پای نتورک هیچ نوآوری فنی چشمگیری ارائه نمی دهد، بلکه ادعاهایش بیشتر شبیه کپی برداری سطحی از مفاهیم بلاکچین است. عدم شفافیت فنی، نبود سورس کد متن باز، و اتکای آن به یک مدل هرمی و سیستم ارجاعی، تفاوت های بنیادی با بیت کوین ایجاد می کند. ارزش بیت کوین از دشواری استخراج و امنیت شبکه ناشی می شود، نه سهولت دسترسی یا جذب زیرمجموعه. پای نتورک، با ماهیت متمرکز و شیوه «استخراج» غیرواقعی اش، فاصله زیادی با اصول بیت کوین دارد.

پاسخ به «اگر سود ندهد، ضرر هم نمی کند»

برخی کاربران با این تصور که «نصب اپلیکیشن پای نتورک هیچ ضرر مالی ندارد»، اقدام به مشارکت در این پروژه می کنند. این استدلال نیز گمراه کننده است. وقت و انرژی که کاربران صرف می کنند، خود نوعی سرمایه محسوب می شود که در صورت شکست پروژه، به هدر می رود. امید واهی به کسب درآمد آسان و بدون پشتوانه، می تواند کاربران را از فرصت های واقعی در بازار دور کند. علاوه بر این، استفاده از اپلیکیشن های نامعتبر، همیشه با ریسک های امنیتی و حریم خصوصی همراه است. جمع آوری داده های شخصی (حتی اگر ادعا شود که برای KYC است)، می تواند خطرات جدی را به همراه داشته باشد. همچنین، مصرف پنهان منابع گوشی یا نمایش تبلیغات، می تواند به صورت غیرمستقیم به کاربران ضرر برساند. بنابراین، حتی اگر هزینه مستقیمی پرداخت نشود، ضررهای پنهان و غیرمستقیم قابل توجهی وجود دارد.

چگونه یک پروژه ارز دیجیتال واقعی را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص پروژه های ارز دیجیتال واقعی از طرح های مشکوک، معیارهای زیر باید مورد توجه قرار گیرند:

1. شفافیت فنی: پروژه های معتبر دارای یک وایت پیپر (Whitepaper) جامع و دقیق هستند که جزئیات فنی و اهداف پروژه را به وضوح شرح می دهد. کد منبع آن ها به صورت متن باز در پلتفرم هایی مانند گیت هاب منتشر شده و دارای کاوشگر بلاکچین فعال برای مشاهده تراکنش ها هستند.
2. تیم توسعه: تیم توسعه دهنده باید دارای سوابق تحصیلی و حرفه ای قابل تایید بوده و در ارتباطات خود شفاف عمل کند. وجود درگیری های داخلی عمده یا ابهامات در مورد هویت و نقش اعضای تیم، یک پرچم قرمز است.
3. کاربرد واقعی (Utility): یک ارز دیجیتال معتبر باید یک مشکل واقعی را حل کند یا نوآوری معناداری ارائه دهد. کاربرد واقعی توکن، پایداری و ارزش آن را در بلندمدت تضمین می کند.
4. نقدینگی و لیست شدن: توکن های معتبر در صرافی های بزرگ و شناخته شده لیست می شوند و دارای حجم معاملات واقعی هستند. وابستگی به سیستم های IOU یا قیمت گذاری های سفته بازانه، نشانه ای از عدم بلوغ و نقدینگی پروژه است.
5. عدم تاکید بر زیرمجموعه گیری: پروژه های واقعی بر ارزش ذاتی تکنولوژی و کاربرد خود تکیه می کنند، نه بر پاداش دهی برای جذب زیرمجموعه. تاکید بیش از حد بر سیستم ارجاعی، شباهت زیادی به طرح های هرمی دارد.

با رعایت این اصول، کاربران می توانند با آگاهی بیشتری در فضای ارزهای دیجیتال فعالیت کرده و از افتادن در دام پروژه های کلاهبرداری جلوگیری کنند.

نتیجه گیری نهایی و توصیه

با بررسی جامع ابعاد مختلف پروژه پای نتورک (Pi Network)، شواهد موجود به وضوح نشان می دهد که این پروژه با ابهامات و نقاط ضعف اساسی روبروست که آن را در دسته پروژه های بسیار پرریسک و با احتمال بالای کلاهبرداری قرار می دهد. عدم شفافیت فنی، فقدان یک بلاکچین متن باز و کاوشگر فعال، شیوه «استخراج» غیرواقعی، و مدل اقتصادی مشکوک (تورم بالا، عدم نقدینگی واقعی، و تکیه بر IOUها)، از جمله دلایلی هستند که اعتبار پای نتورک را زیر سوال می برند. سیستم بازاریابی چندسطحی و ساختار ارجاعی آن شباهت های نگران کننده ای با طرح های هرمی دارد که در گذشته نیز منجر به زیان های مالی گسترده ای شده اند. علاوه بر این، تاخیرهای مداوم در راه اندازی شبکه اصلی، هشدارهای نهادهای رسمی مانند پلیس چین، و اظهارات صریح مدیران صرافی های معتبر، همگی نشانه هایی قوی از عدم مشروعیت این پروژه هستند.

از دست رفتن وقت و امید واهی، و همچنین ریسک های امنیتی و حریم خصوصی ناشی از جمع آوری اطلاعات شخصی، ضررهای پنهانی هستند که کاربران باید به آن ها توجه کنند. تصمیم پای نتورک در مسدود کردن کاربران ایرانی و چند کشور دیگر، به وضوح ماهیت متمرکز و غیربلاکچینی این پروژه را نشان می دهد. آیا ارز دیجیتال پای کلاهبرداری است؟ در حال حاضر، شواهد موجود به وضوح نشان می دهد که Pi Network فاقد ویژگی های یک ارز دیجیتال معتبر و بلاکچینی است و بیشتر به یک طرح برای جمع آوری داده، مدل هرمی یا حداقل پروژه ای با آینده ای بسیار نامشخص و پرریسک شباهت دارد.

قویاً توصیه می شود که کاربران از صرف زمان و انرژی برای پروژه هایی که وعده های غیرواقعی و وسوسه انگیز می دهند، پرهیز کنند. قبل از هرگونه مشارکت در پروژه های ارز دیجیتال، تحقیق و مطالعه کافی انجام داده و فریب هیجانات بازار و وعده های پوچ را نخورند. تمرکز بر پروژه هایی با شفافیت فنی، تیم توسعه معتبر، کاربرد واقعی و نقدینگی پایدار، راهی مطمئن تر برای فعالیت در دنیای ارزهای دیجیتال است.